O projekcieMapa zagrożeńStatystykiZagrożeniaZdarzenia
Image

ul. Mitkowskiego 14a,
38-480 Rymanów

tel.13 435 50 06

e-mail: gmina@rymanow.pl

  • Telefony alarmowe

Copyright © 2026 Wszystkie Prawa Zastrzeżone, Urząd Gminy Rymanów

firefighters-on-street-in-summer-clip-cinematic-2024-12-06-19-48-58-utc.jpg
  1. home
  2. pl
  3. gmina rymanow

Gmina rymanów

Gmina Rymanów jest gminą miejsko-wiejską, położoną w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, powiecie krośnieńskim. Siedzibą gminy jest miasto Rymanów.

Gmina zajmuje powierzchnię 16 663 ha, z czego użytki rolne stanowią 9 234 ha, tj. 55,41 % powierzchni ogółem. Powierzchnia gruntów leśnych zajmuje 6 152 ha, co stanowi 36,92 % powierzchni gminy, natomiast powierzchnia gruntów zadrzewionych i zakrzaczonych wynosi 420 ha tj. 2,52%. Powierzchnia gruntów pod wodami to 223 ha, co stanowi 0,02%. Pozostałe grunty to grunty zabudowane i zurbanizowane, nieużytki oraz użytki ekologiczne, ich powierzchnia wynosi 632 ha, co stanowi 3,79%. Gmina Rymanów sąsiaduje od północy z gminą Haczów, od wschodu z gminą Zarszyn i Besko, od południowego - wschodu z gminą Bukowsko, od południa z gminą Komańcza i Jaśliska, od południowego – zachodu z gminą Dukla, od zachodu z gminą Iwonicz – Zdrój oraz od północnego - zachodu z gminą Miejsce Piastowe. Gmina Rymanów jest drugą co do wielkości gminą powiatu Krośnieńskiego. Jej powierzchnia stanowi 18 % terenu całego powiatu. Przez gminę przepływa rzeka Tabor. Gmina Rymanów zlokalizowana jest przy trasie komunikacyjnej drogi krajowej 28 Sanok – Krosno. Od Krosna dzieli ją 15 km, od Sanoka 35 km (DK 28), a od Brzozowa (DW 997) 22 km. Centrum administracyjnym i handlowym oraz głównym ośrodkiem życia społecznego jest miasto Rymanów, w którym mieści się siedziba władz gminy. Gmina jest podzielona na 3 osiedla: Rymanów nr 1, Rymanów nr 2, Rymanów-Zdrój oraz 16 sołectw: Bałucianka, Bzianka, Głębokie, Deszno, Klimkówka, Królik Polski, Ladzin, Łazy, Milcza, Posada Górna, Puławy, Sieniawa, Wisłoczek, Wróblik Królewski, Wróblik Szlachecki, Zmysłówka. Teren Gminy Rymanów położony jest na Wzgórzach Rymanowskich - niewysokich, ale malowniczych, kopulastych górach pokrytych lasem lub śródleśnymi polanami. Najwyższy szczyt w gminie to Jawornik (761 m n.p.m.). Najczęściej odwiedzane przez turystów szczyty to Mogiła, Sucha Góra czy Dział nad Rymanowem Zdrojem, osiągające wysokości ponad 600 m n.p.m. Wysokości względne dochodzą do ok. 300 m, co bardzo sprzyja wędrówkom i spacerom. Ze wzgórz niezalesionych roztaczają się piękne widoki na okolicę. Na południe od miasta położony jest teren uzdrowiska Rymanów - Zdrój w dolinie Taboru, wśród gór, które od wschodu osiągają wysokość 668 m n.p.m. Uzdrowisko leży na pograniczu dwóch różniących się krajobrazowo mezoregionów karpackich: Beskidu Niskiego i Pogórza Bukowskiego, w dolinie rzeki Tabor i jej prawego dopływu – Czarnego Potoku, na wysokości od 360 do 390 m n.p.m

Lokacja miasta na prawie magdeburskim miała miejsce w 1376 roku dzięki zabiegom księcia śląskiego Władysława Opolczyka, namiestnika króla Ludwika Węgierskiego. Początkowo miasto nosiło nazwę "Ladisslavia", utworzoną od imienia jego założyciela. Nazwa Rymanów przyjęła się w okresie panowania króla Władysława Jagiełły i pochodziła od imienia wójta Reymana. Gród rymanowski zlokalizowany został na skrzyżowaniu szlaków handlowych: podkarpackiego i węgierskiego. W XV i XVI w. Rymanów otrzymał od królów polskich liczne przywileje na odbywanie w mieście jarmarków i posiadanie własnych składów handlowych. Obok handlu rozwijało się również rzemiosło. To, w połączeniu z położeniem na ruchliwym szlaku handlowym i utrzymywaniem licznych kontaktów z Węgrami, sprzyjało rozwojowi miasta. Pożogi wojenne, które dotknęły Podkarpacie w XVII w., osłabiły tempo rozwoju gospodarczego miasta. Podobna sytuacja powtórzyła się na początku XVIII w. W tym czasie miasto wielokrotnie niszczyły pożary. Ponowne ożywienie gospodarcze przyniósł wiek XIX. Na nowo rozwinęło się rzemiosło i handel, ponieważ Rymanów stanowił miejsce zaopatrzenia dla licznych wsi polskich i łemkowskich - rolnicy zbywali tu bydło i trzodę. Od 1872 r. dobra rymanowskie stanowiły własność Anny (z Działyńskich) i Stanisława Potockich. Występowanie znanych od wieków wód leczniczych w Iwoniczu Zdroju, modnym i głośnym wówczas kurorcie, skłoniło właścicieli tych dóbr do szukania podobnych źródeł w okolicznych górach i dolinie rzeki Tabor, natrafiono na nie na pograniczu wsi Posada Górna, Deszno, Wołtuszowa. Odkrycie dało początek rozwojowi uzdrowiska. Wybudowano pierwsze pensjonaty. Wykonano nową obudowę ujęć wodnych, a spływające do jednej studni źródła mineralne rozdzielono na trzy odrębne zdroje. Wówczas to nadano im imiona: "Tytus" - dla upamiętnienia chemika Sławika, "Celestyna" - od imienia matki Anny z Dziatyńskich Potockiej oraz "Klaudia" - od imienia matki Stanisława Potockiego. Tradycyjne nazewnictwo źródeł utrzymało się do chwili obecnej. Kolejne lata przyniosły dalszy rozwój uzdrowiska. 
         Wraz z rozwojem przemysłu naftowego w okolicach Podkarpacia wybudowano transwersalną linię kolejową prowadzącą zaledwie 4 km od miasta. Sprzyjało to dalszemu rozwojowi handlu i rzemiosła, a także drobnego przemysłu i usług. Po wybuchu I wojny światowej miasto stało się nie tylko miejscem przemarszu i kwaterunku oddziałów austriackich, ale również miejscem mobilizacji polskich organizacji paramilitarnych. Przed końcem września 1914 r. dotarły tu wojska rosyjskie, które wyrządziły duże szkody miastu i jego mieszkańcom; doprowadziły również do całkowitej ruiny zachowane po wcześniejszych pożarach obiekty zdrojowe. Dwudziestolecie międzywojenne to okres odbudowy i rozbudowy Rymanowa i dalszego rozwoju gospodarczego, społecznego i kulturalnego miasta i okolicznych miejscowości. Nastąpił poważny rozwój działalności licznych organizacji i towarzystw polskich i żydowskich (Żydzi stanowili blisko 1/3 mieszkańców i w znacznej mierze utrzymywali w swych rękach handel i przemysł). Rozwój miasta brutalnie i tragicznie przerwały wydarzenia II wojny światowej. W wyniku walk z Niemcami część miasta legła w gruzach. W pobliżu Rymanowa okupant zorganizował obóz zagłady, w którym zginęło 10 tys. jeńców radzieckich, a także dokonał eksterminacji licznej w mieście ludności żydowskiej. W więzieniach i okolicznych miejscach straceń ginęli także rymanowianie.
          W Rymanowie 29 lipca 1898 r. urodził się Izydor Izaak Rabi, laureat nagrody Nobla w 1944 r. za osiągnięcia w dziedzinie badań magnetycznych właściwości jąder atomów.